Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Trong và sáng, không vẩn đục, không mờ: Dùng để miêu tả trạng thái vật lý của vật chất, ánh sáng hoặc không gian khi chúng tinh khiết và rõ ràng.
   • Giữ được bản chất tốt đẹp, thuần khiết, không bị pha tạp: Dùng để miêu tả sự nguyên vẹn, tinh túy của một thứ gì đó, không bị ảnh hưởng xấu làm biến chất.
   • Lành mạnh, vô tư, không có gì mờ ám: Dùng để miêu tả tâm hồn, tình cảm, tư tưởng hoặc hành động ngay thẳng, thuần khiết.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Sau cơn mưa, bầu trời trở nên trong sáng. (Miêu tả bầu trời quang đãng, không mây mù.)
  • Phong cách viết của nhà văn đó rất trong sáng và dễ hiểu. (Miêu tả văn phong thuần khiết, rõ ràng.)
  • Tình bạn thời thơ ấu của họ thật trong sáng và đẹp đẽ. (Miêu tả tình cảm thuần khiết, vô tư.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt": Một cụm từ cố định nhấn mạnh việc bảo vệ sự thuần khiết, chuẩn mực của ngôn ngữ, tránh bị lai tạp hoặc làm biến chất.

  • Mỗi người dân đều có trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

• "Tâm hồn trong sáng": Dùng để ca ngợi một tâm hồn lương thiện, ngay thẳng, không vướng bận những suy nghĩ xấu xa.

  • Đứa trẻ có một tâm hồn trong sáng như trang giấy trắng.

Biến thể và từ gần giống

• Trong trẻo (tt): Trong và sáng, thường dùng cho âm thanh (giọng nói, tiếng hát) hoặc chất lỏng. Mang sắc thái tươi mát, thanh khiết.
  • Giọng hát trong trẻo của cô bé.
• Thanh khiết (tt): Thuần khiết, sạch sẽ, không bị ô nhiễm (về vật chất hoặc tinh thần). Mang tính trang trọng hơn.
  • Bầu không khí thanh khiết trên núi cao.
• Thuần khiết (tt): Hoàn toàn tinh khiết, không pha tạp. Nhấn mạnh vào tính nguyên chất.
  • Tình yêu thuần khiết.

Từ đồng nghĩa

• Tinh khiết: (Về vật chất) Không có tạp chất; (về tinh thần) thuần túy, không vụ lợi.
• Rõ ràng: Dễ nhìn thấy, dễ hiểu, minh bạch (thường dùng cho thông tin, lời nói).
• Lương thiện: Tốt bụng, ngay thẳng (thiên về phẩm chất đạo đức).

Từ trái nghĩa

• Vẩn đục: Có chất bẩn lẫn vào làm mất đi độ trong.
• Pha tạp: Có lẫn thứ khác vào, làm mất đi sự thuần nhất.
• Mờ ám: Không rõ ràng, có dấu hiệu của những điều không minh bạch, không tốt lành.

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• "Trong như nước suối, sáng như gương": Thành ngữ so sánh để nhấn mạnh vẻ đẹp của sự trong trẻo, tinh khiết và sáng sủa, minh bạch.
• "Lòng dạ trong sáng": Cụm từ chỉ một tấm lòng ngay thẳng, không giả dối, không mưu toan.

1. tt. 1. Trong và sáng, không một chút vẩn đục, không một vết mờ: trời trong sáng cặp mắt trong sáng. 2. ở trạng thái lưu giữ bản sắc tốt đẹp vốn có, không bị pha tạp: giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt. 3. Lành mạnh, vô tư, không chút mờ ám: tình cảm trong sáng.